White Jade River      
augustus 2017      






In een nogal suggestief artikel in de NYT (het boze Reuters) meldden Shihar Aneez en Hugh Lawson — met of zonder geveinsde verbazing — dat voor de komende grondwetswijziging "'s-lands boeddhistische leiders geconsulteerd" zouden worden. Daarin volgen ze wellicht Prof. Laksiri Fernando die meent dat de monniksleiding daarmee een "staat achter de staat" (in andere woorden "éminence grise") zou zijn. In ieder geval de professor wordt daarin tegengesproken door bijvoorbeeld H. L. D. Mahinda-pála (Lankaweb 17 juli '17).

Wel, de overheid is al decades bezig de hoofdabten van de drie boeddhistische richtingen te informeren over de stand van zaken. Dat is de normale gang van zaken, al vele tientallen jaren, zeker sinds de onafhankelijkheid; de een komt op bezoek en vertelt waarmee de overheid bezig is, en de ander luistert, en geeft advies of laat tenminste zijn standpunt horen voor zover het niet uitdrukkelijk over puur-politieke zaken gaat. En tijdens die gesprekken krijgen de regeringsfunctionarissen de laatste jaren telkens te horen dat het opdelen van het land (tussen tamils en singhala bevolkingsdelen, en wellicht ook met een moslim-afscheiding in het oosten) geen goede zaak is, en dat het bovendien beter zou zijn indien de nieuwe grondwet een passage zou blijven behelzen dat het boeddhisme de belangrijkste levensbeschouwelijke stroming op het eiland blijft, met een daarbij behorende bescherming van soft- en hardware. C. Wijeyawickrema, LL.B, Ph.D. maakt er in zijn tweedelige serie "Játhika Héla Urumáya and the Anti-Maha-vámsa Movement in Sri Lanka" (22 juli 2017) opmerkzaam op dat er op geen moment de eis is geweest dat boeddhisme de staatsgodsdienst zou worden. Na 450 jaar van koloniale onderdrukking, zo stelt hij, wenst 70% van de bevolking alleen zijn rechtmatige plaats op, zoals ook andere levensbeschouwingen hun rechtmatige plaats krijgen.
Vooral dat laatst zint de westerse schrijvende en sprekende elite niet: grondwetten moeten religie-vrij zijn, dan is 't pas goed. Een van de srilankaanse krantenredacties, Lanka News Web, lijkt het daarmee eens te zijn, "Rapid collapse of the secular state" kopt de krant op 24 juni 2017. Daarin komt de Asian Human Rights Commission aan het woord. De AHRC toont een VN-logo; namen en rugnummers zijn niet te vinden.(1)

Dat er een grondwet moet zijn op seculiere basis is een principieel standpunt, vooral gehuldigd in westerse landen, waarmee geen rekening wordt gehouden met de gegroeide cultuur en civilisatie van andere volkeren. En alhoewel we het mogen betreuren dat er gesloten samenlevingen blijven bestaan, zoals die op het arabisch schiereiland en van langs de Veluwezoom, gaan de respectieve volkeren er zelf over, en zijn de tijden voorbij dat "Washington" of "Londen" of de VN de teugels waar dan ook overneemt, of dwingende voorschriften kan geven — alhoewel iedereen wel weet dat economische sancties wonderen kunnen verrichten.

Voorts betekent de door bovenstaande Shihar en Hugh gemeldde zinsnede "The president said respected (Buddhist) clergies will be educated, ..." dat de tempelleiding zal worden voorgelicht (educated). Zoals het er staat lijkt het alsof de verschillende hoofdabten opgeleid (educated) gaan worden. ... will be educated ... getuigt niettemin van een niet al te geringe dosis arrogantie; het is doorgaans de overheid die "educated" wordt door de ondergenoemde Mahāsangha, niet andersom. In westerse kringen hoor ik dan een geërgerd door de tanden sissen van zich superieurder achtende burgers en provincialen (we hebben toch ook zo onze geschiedenis gehad met domme bedelmonniken, die we hebben laten uitsterven). En inderdaad laten die boeddhisten zich niet civiliseren; ze hebben al een civilisatie, en daar mankeert weinig of niets aan. Het is door de eeuwen heen een van de drijfveren geweest achter boeddhisten-vervolging: voor ons buigen of de consquenties aanvaarden; — als we dan niet kunnen opschuiven naar een ander deel van de wereld, nemen we de consequenties dan maar.

       Een op 12 juli online gebrachte video laat de eerw. Abháya-tissa thero aan het woord met een opvallende waarschuwing: "Do not harm the Mahā Sangha". De Mahāsangha is het college van seniormonniken die aan het hoofd staan van hun respectieve sub-stromingen en die samen optrekken in hun adviezen aan de regering, althans op Sri Lanka.
De eerwaarde monnik herinnert er aan dat de srilankaanse overheid bij het plannenmaken voor een nieuwe grondwet aangespoord is geworden door westerse landen die een dergelijke tekst liever zien als een enigszins aangepaste kopie van hun wetgeving. En aangezien de srilankaanse overheid de zak met geld voor de neus zag bungelen en vreesde voor de economische knoet (carrot and stick) zijn ze daar in meegegaan.
Niettemin was het eerste commentaar op deze video van Ensys Almaty een bits tekstje, helemaal passend in de ultra-conservatieve lijn van denken onder de burgerboeddhisten van het eiland: "Houd u enkel aan Boeddha's leer; de hele wereld zal u volgen en beschermen."
Helaas is dit elders een vrome wens gebleken. Zo lief en beschermend is "de hele wereld" niet. De Mahāsangha doet er terecht goed aan de vinger aan de pols te blijven houden.

       De President reageerde meteen op het gebrom vanuit de Mahāsangha: De nieuwe grondwet zal geen invloed hebben op het belang dat het boeddhisme krijgt, en het zal de eenheid (van het eiland) niet teniet doen.

(1) Ook hier speelt de alledaagse spiegologie waar het de vreemdelingenangstige mens aangaat. 'Wat zitten die vreemde gasten — die zich buiten mijn invloedssfeer bewegen — daar te konkelefoezen? Gatsie, griezels!, dat moeten we niet hebben hoor!'
grondwet Sri Lanka

Terug naar pagina 6

Terug naar de voorpagina

naar het White Jade River-blog

Words in picture-blog



Nieuws over Boeddhisme is een productie van White Jade River, Instituut voor Boeddhisme.
De paginas bestaan sinds oktober 2004.

Stichting onder nummer 20138036.