White Jade River      
februari 2017      






Wat hier de beoordeling is van de door een witte-boordensegment van de samenleving gebruikte, c.q. misbruikte boeddhistische meditatie is inmiddels wel bekend. Omdopen in "mindfulness" helpt niet veel.
Ook het inmiddels een omzetcijfer van boven de $3.7 triljoen behalende wellness gebruikt "een stukje boeddhisme" als "techniekje" om de zich onvervuld voelende middenlaag van verschillende westerse samenlevingen ten dienste te zijn. (Dat het boeddhisme zoals het in het westen wordt gezien wel degelijk een witte-boordenaangelegenheid is, is een constatering die ook in andere kring op juiste waarnemingen berust.)


Onder de kop "The False Promises of Wellness Culture" publiceerde Daniela Blei in de Weekly Digest van 4 januari van Jstor een beknopt overzicht van die wellness-golf die onder die naam in 1979 begon toen Dan Rather het gebruikte in een van zijn "60 minutes" uitzendingen. Rather sprak echter de woorden na van een zekere Dr. Halbert L. Dunn die er in de vijftiger jaren al over begon (High-Level Wellness for Man and Society). Daarvoor begon het wellness-denken al in 1891 met de schrijfsels en activiteiten van Louis Kuhne. Zelfs Thomas Mann had het in zijn Der Zauberberg over die baden- en lichaamsoefeningencultuur toen zijn vrouw in Davos ging kuren. Ook, of zelfs, Franz Kafka, toch wat neurotisch en niet in staat afstand te nemen van het geroezemoes om hem heen, was een prÚ-wellnessliefhebber.

Daniela Blei legt grote nadruk op het slankheids en gezondheidsideaal dat sinds eind negentiende eeuw is ontstaan (en dat vandaag ook wordt overgenomen door culturen die voorheen niet ge´nteresseerd waren in het uiterlijk, maar meer in het innerlijk. Dit is geen idealisering, geen gedweep over de gelukkige wilde. De overweging wordt nuchterweg vastgesteld aan de hand van alleen al de toename van op lichamelijke schoonheid toegespitste reclames in andere dan westerse culturen. Voorlopig zijn het nog de vrouwen uit van die landen die de wellness-klanten masseren, maar met een stijgende welvaart in die landen kan daar zomaar verandering in komen.)

Zoals gezegd schijnt wellness vandaag niet meer te kunnen zonder hedonistische varianten op boeddhistische inzichtsleerstukken — en op yoga, maar dat laatste, daar gaat de hindugemeenschap over, daar gaan we ons niet mee bemoeien.


Wat betreft ana-pana-sati, aandacht bij de adem die via de neus binnenkomt en het lichaam ook daar weer verlaat:
Mensen uit gematigde en koude klimaten die dankzij het gebruik van coca´ne hun neusschotje zijn kwijtgeraakt hebben geluk. Wie niet zo fortuinlijk is moet weten dat hun neus anders gebouwd is dan die van personen uit tropische streken. De lichamen van de laatsten zijn er bij gebaat dat enigszins koelere lucht zo snel mogelijk de hersenen bereikt. Zij voelen die adem ook echt in en uit gaan. Alle anderen, die uit het noorden, zitten hopeloos diep adem te halen en te snuiven, en maken zichzelf maar al te vaak wijs dat ze iets voelen. Zelfsuggestie.



Nieuws over Boeddhisme is een productie van White Jade River, Instituut voor Boeddhisme.
De paginas bestaan sinds oktober 2004.

Stichting onder nummer 20138036.