White Jade River      
april 2017      






De minister van religieuze zaken en cultuur is het daar niet mee eens, zo schrijft de Irrawaddy. Want, zegt de minister, het theravāda-boeddhisme (en overigens ook de andere stromingen, al zijn die niet naar des ministers smaak) leert een "wie zaait zal oogsten".
Als principe heeft de minister daarin gelijk.
Dat wil zeggen dat karma: handelen en het resultaat van handelen, onvermijdelijk is, of dit resultaat nu vandaag nog komt of over 30 jaar. Na 30 jaar alsnog berecht worden voor het een of ander, past dus in die filosofie, en het is daarop dat de minister zijn redenering stoelt: al sta je een dag voor je dood, boeten zal je!

In het vroege boeddhisme, dat van de minister, wordt "vergeving" weergegeven als (in het Pali) khama. Khama wordt door de boeddhistische moniaal (en hopelijk ook door de leek) gecultiveerd onder termen zoals "geduld", "verdraagzaamheid", "bestand tegen" (vorst, hitte etc.). Vacanakhama (spreek: vátsjana khaama) zijn de vriendelijke, vergevingsgezinde, verdragende woorden die een uiting zijn van deze cultivering, en opmerkelijk genoeg vinden we deze instelling tenminste terug in het oostaziatische zen waarin op een "excuus voor 't ongemak" al snel een "'k weet al niet meer wat er aan de hand was" volgt.

In de latere Abhidhamma/Abhidharma vinden we onder de term "kamma/karma" uiteenzettingen die neerkomen op vergeven-en-vergeten: een persoon kán slecht — vakterm: "zwaarwegend" — karma als het ware uitgummen door daar goed karma tegenover te plaatsen. Er zijn verhandelingen bekend waarin de mens wordt aangeraden niet alleen naar het zwaarwegende karma van deze of gene te kijken, maar ook naar het goede. Uit die gegroeide traditie, waarin ook het hier-en-nu, en het voortdurend voortrollen van het wiel worden meegenomen, is een mentale houding gegroeid waarin we kunnen achterlaten teneinde weer vooruit te kunnen: iemand gooide zijn broertje van de trap. Rolt broertje, de verteller, nog steeds van de trap, of zit hij in een veilige omgeving te vertellen over wat er niet meer is?

Met 4 mei in het vooruitzicht mogen we daar nog eens over nadenken, en overwegen of het inmiddels niet eens tijd wordt één WO-II herdenkingsdag in te voeren: een krans in de ochtend, en toekomstgerichte — "en nu verder" — handelingen in de namiddag.



Nieuws over Boeddhisme is een productie van White Jade River, Instituut voor Boeddhisme.
De paginas bestaan sinds oktober 2004.

Stichting onder nummer 20138036.