White Jade River      
december 2017      






Wat wij een bibliotheek zouden noemen, hoewel met boeken in een vorm en aanzien zoals u ze nog nooit bent tegengekomen, noemt XinhuaNet een "scripture hall". De op de Sjien-hwa site getoonde "bieb" behoorde tot de geleerde tibetaanse Zimai-familie uit het dorp Zilong.
Of de dame op de foto een Zimai is, is niet bekend. De foto toont in ieder geval een vrouw met hersenen uit een cultuur die eerder met hun neus in de boeken zaten dan die van langs de boorden van de Noordzee.

De Stichting Rigdzin stuurde een nieuwsbrief met informatie over het gezondheidscentrum in het tibetaanse Junyong, over noodhulp aan nomaden, en over "De school", ook in Junyong.

Naast een Srilankaanse en een Laotiaanse tempel in Kambah, in de buurt van Canberra, Australië, komt binnen afzienbare tijd een 'Tibetaanse', de Stupa Temple of Peace. Het is een initiatief van de Sakya-lijn van het Himalaya-boeddhisme, hier onder leiding van lama Tsjódak rinpoche. (Lama en rinpoche zijn titels; Choedak/Tsjódak is een eigennaam.) Isadora Bogle van de Canberra Times deed verslag van de "groundbreaking ceremony".
Ook Australië schijnt ertoe overgegaan te zijn om alle nieuw te bouwen panden met religieuze functie in één bepaalde buurt te situeren. Daar kunnen de bouwvoorschriften aangepast worden op niet-traditionele bouwwijzen, en is er geen of minder overlast door omwonenden die met allerlei argumenten de komst van zo'n gebouw proberen te verhinderen.

In de zwitserse plaats Martigny, in het canton van de Valais, ten zuiden van "les Diablerets", de hellingen waar het 's-zomers zo prettig wandelen is, is sinds kort een vestiging gekomen van het gelug-boeddhisme. Vajra-dhara Dharma opende twee jaar na een eerste soortgelijke vestiging in de plaats Saxon, eveneens in de Valais. Vajra-dhara Dharma wordt geleid door Lama Wangpo, geboren als Christophe Baud, die in 2001 in aanraking kwam met het boeddhisme van Bhutan — waar het gelug een hele kleine plaats inneemt en het kagyu het mainstream-boeddhisme is. Om die laatstgenoemde reden mogen we er van uitgaan dat Vajra-dhara Dharma de mix (rimay) zal onderwijzen waar de Dalai Lama zo'n voorstander is. Laatstgenoemde bezocht de streek niet lang geleden, en zijn aanwezigheid, zo wordt in de zwitserse media verondersteld, is de aanzet geweest voor het openen van deze twee Himalaya-boeddhistische vestigingen.

Ayya Yeshe kan een geval apart zijn: ayya is het epithetum dat de meeste lager gewijde nonnen in de theravāda-traditie krijgen, en Yeshe is een veelvoorkomende naam in de Himalaya-tradities. Dat ze hier een mix maakt betekent dat men 't meiske, zoals gebruikelijk lijkt te zijn, maar zo'n beetje heeft laten aanmodderen.
De australische Ayya Yeshe (spreek: ŕja jeesje) werd non in 2001 onder de tibetaanse gelug-leraar Chobgye Trichen Rinpoche, en verhuisde naar de gemeenschap van de uit het vietnamese zen voortgekomen Thich Nhat Hahn waar ze de hogere wijding (?) kreeg; Ayya Yeshe laat ons niet weten wanneer dat was. Bericht van de gelug-gemeenschap FPMT heeft het dat Chobgye Trichen Rinpoche in januari of februari overleden is, maar omdat het jaartal er niet bij staat, kan hier niet nagegaan worden welk jaar het betreft, 2015? 2016? 2017?
Alles lijkt er op dat Ayya Yeshe de gemeenschappen waar ze verbleef achter zich heeft gelaten, en voor zichzelf begonnen is. Het is nog niet voorgekomen dat zo'n 'ik volg mijn eigen interpretatie' op de lange duur gelukt is, of het nu om mannen of vrouwen ging.
Wat in Ayya Yeshe's Tricycle-artikel opvalt is de passage waarin ze meldt dat westerse monialen in de "Tibetaanse traditie", althans in Australië, in de verschillende tempels kost en inwoning moeten betalen. Dat is uit andere stromingen toch niet bekend; de Chinezen zouden zich doodschamen — hoewel er bij gezegd moet worden dat ze streng selecteren en iemand pas in de bedrijfskleding hijsen zodra z/hij een aantal jaren heeft bewezen constant, betrouwbaar, en lichamelijk en mentaal gezond te zijn. Geen sprake van aankloppen met een 'mag ik meedoen', en dan ook maar meteen van alles eisen dat in principe voorlopig alleen meerjarigen toekomt.
Hoewel het aan het uiterlijk van mega-tempels in de Himalaya-tradities niet valt af te zien, is het waarschijnlijk toch ook daar zo dat de kleine gemeenschappen op de hoek van de straat maar moeten zien hoe ze 't rooien; zo zijn de berichten van enkele reizigers die het zelfs zo ver als Tibet hebben gehaald. Bovendien heeft de aspirant monnik-non in het westen (wellicht met uitzondering van Amerika dat geen slechte verhalen of verzinsels kent over rondzwervende katholieke bedelmonniken) te maken met burgerbestuurtjes van zo'n gompa of centrum die menen dat ze kwaliteit kunnen herkennen, en wel "het beste" willen supporteren — zo'n beetje — maar het aanstormend talent in de kou laten staan, niet echt behept met een langetermijn-visie. Waarmee niet gezegd is dat Ayya Geshe een aanstormend talent is.




Nieuws over Boeddhisme is een productie van White Jade River, Instituut voor Boeddhisme.
De paginas bestaan sinds december 2004.

Stichting onder nummer 20138036.